تبلیغات
ریاضی و هوش - رشته ی ریاضی فیزیک
پنجشنبه 24 آذر 1390

رشته ی ریاضی فیزیک

   نوشته شده توسط: سیدمحمدامین شاهمرادی    نوع مطلب :درس ،


الف)معرفی رشته

این رشته درباره علوم حرکتی،مکانیکی و ریاضی بحث می کند. دروس ریاضی و فیزیک از مهمترین دروس این رشته در دبیرستان می باشد و بالاترین ضریب درسی را در کنکور دارد.

ب)گرایشات این رشته

رشته های برق،مکانیک،عمران،شیمی،مواد نفت از گرایشات به درد بخور این رشته در دانشگاه است از دیگر رشته ها میتوان به رشته ریاضی با دو گرایش (محض و کاربردی)،معماری،کاردانی برق و.........از گرایشات این رشته در دانشگاه است.

پ)آینده کاری

می توان گفت تقریبا بازار کاری خوبی در آینده دارد البته نمی توان گفت به طور صددرصد بازار کاری خوبی دارد اما نسبت به رشته های دیگر میتوان گفت بازار کار خوبی دارد اما برای موفق شدن در این رشته باید حافظه فهمیدنی خوبی داشت تا بتوان در دروس ریاضی و فیزیک موفق بود.

هدف
در معرفی علم فیزیک دکتر پروین استاد فیزیک دانشگاه امیرکبیر می‌گوید: «فیزیک علم زندگی و اصلا علم حیات است» . و یا دکتر منیژه رهبر استاد فیزیک دانشگاه تهران معتقد است هر چیزی که در اطراف خویش می‌بینیم به فیزیک ربط پیدا می‌کند. همچنین پاسخ به بسیاری از سوالهایی را که همیشه ذهن بشر به آن مشغول بوده است به وسیله علم فیزیک می‌توان داد. مثل این که دنیا چگونه بوجود آمده است؟ از چه تشکیل شده و کوچکترین جزء آن چیست؟ 

در کل می‌توان گفت که جهان در بزرگترین مقیاس تا ریزترین مقیاس در ارتباط با علم فیزیک می‌باشد. 

یکی دیگر از استادان دانشگاه نیز فیزیک را دانش کشف و استفاده عملی از قوانین و روابط حاکم بر پدیده‌های طبیعی می‌نامد که مبنای این دانش بر تجربه و آزمایش استوار است. 


ماهیت : 


رشته فیزیک در حد لیسانس عبارت است از فیزیک دبیرستانی به اضافه فیزیک قرن بیستم . از سوی دیگر می‌توان گفت که فیزیک در حد لیسانس مفاهیم فیزیکی دبیرستانی را عمیق‌تر کرده و طرز برخورد با مسائل فیزیکی را آموزش می‌دهد». 

دکتر پروین نیز می‌گوید: «فیزیک دانشگاهی بر پایه کتاب فیزیک هالیدی و برخی کتب دیگر که به زمینه‌های فیزیک مدرن می‌پردازد، قرار گرفته است یعنی به نظر من اگر کسی مطالبی را که در فیزیک هالیدی نوشته شده است به درستی بفهمد باید به او لیسانس فیزیکش را بدهند». 


گرایش‌های مقطع لیسانس 


رشته فیزیک در دوره کارشناسی دارای 5 گرایش اتمی مولکولی ، هسته‌ای ، حالت جامد ، هواشناسی و نجوم است (البته فیزیک دارای گرایش دبیری نیز هست که ما در اینجا به بررسی آن نمی‌پردازیم چرا که گرایش دبیری به عنوان یک گرایش تخصصی در علم فیزیک مطرح نمی‌باشد) که تعداد واحدهای تخصصی هر یک از این گرایش‌ها در دوره کارشناسی بسیار محدود است و به همین دلیل گرایش‌های فوق در این دوره تفاوت محسوسی با یکدیگر ندارند. 

برای اطلاع هرچه بیشتر به معرفی اجمالی هر یک از گرایشهای این دوره می‌پردازیم. 


گرایش اتمی – مولکولی 

فیزیک اتمی- مولکولی که مربوط به فیزیک جدید است از زمانی متولد شد که دانشمندان متوجه شدند کوچکترین جزء در طبیعت اتم نیست بلکه اتم از اجزای کوچکتری به نام الکترون‌ها و هسته تشکیل شده است. یعنی اتم از هسته‌ای تشکیل شده است که الکترون ‌هایی در اطراف آن می‌گردند. 

دکتر منیژه رهبر استاد فیزیک دانشگاه تهران در ادامه سخنان خویش می‌گوید: «در این میان فیزیک اتمی به بررسی نقل و انتقال‌های الکترون‌های اطراف هسته می‌پردازد و خواص آنها را مورد بررسی قرار می‌دهد. یعنی ما در فیزیک اتمی کاری به این نداریم که هسته از چه تشکیل شده است بلکه هسته برایمان مرکزی با بار مثبت است و بیشتر توجه ما جلب الکترون‌های اطراف هسته می‌شود». 

دکتر هوشنگ روحانی‌زاده استاد فیزیک دانشگاه تهران نیز در معرفی فیزیک اتمی می‌گوید: «اگر ما بپذیریم که در کل، علم فیزیک به دو بخش دنیای بزرگ و دنیای کوچک تقسیم می‌شود. دنیای بزرگ فیزیک ، مربوط به دنیای روزمره است و در آن حرکت اتومبیل‌ها، موشک، ماهواره و در کل تمام حرکاتی که می‌بینیم مورد بررسی قرار می‌گیرد، فیزیک اتمی به دنیای بی‌نهایت کوچک‌ها برمی‌گردد چرا که ما در فیزیک‌اتمی به بررسی ساختار ذره‌ای به نام اتم می‌پردازیم و این که اتم چگونه تشکیل شده و چه ویژگی‌هایی دارد؟» 

گرایش فیزیک هسته‌ای 

دکتر رهبر در معرفی فیزیک هسته‌ای می‌گوید: «در فیزیک هسته‌ای، خود هسته، مورد مطالعه قرار می‌گیرد یعنی متخصصان و دانشمندان بررسی می‌کنند که هسته از چه تشکیل شده و چه نیروهایی بین اجزای هسته حکمفرما است و در نتیجه واکنش‌های انجام شده،‌ چقدر انرژی آزاد می‌گردد؟» 

دکتر دویلو نیز در معرفی این گرایش می‌گوید: « انرژی هسته‌ای و رادیوایزوتوپ ‌ها مسائلی هستندکه در فیزیک هسته‌ای مورد بررسی قرار می‌گیرد». 


فیزیک حالت جامد 

گرایش حالت جامد مربوط به سیستم‌های بس ذره‌ای مخصوصا جامدات است. 

سامان مقیمی عراقی در ادامه می‌گوید: «ابتدایی‌ترین کار در این گرایش بررسی بلورهای جامدات و خواص اپتیک ی ، مکانیک ی، الکتریکی و صوتی امواج ی است که در آن منتشر می‌شود که این بررسی منجر به پدیده‌های مختلفی مثل ابر رسانایی، نیم رسانایی و یا پخش و انتقال گرما می‌گردد.» 

دکتر پروین نیز می‌گوید: «مطالعه دانش مربوط به کریستال‌ها و ویژگی‌های فیزیکی آنها به گرایش حالت جامد بر می‌گردد.» 


گرایش هواشناسی 

دو گرایش نجوم هواشناسی بسیار محدودتر از سه گرایش اتمی – مولکولی، هسته‌ای و حالت جامد ارائه می‌شود. برای مثال در سال تحصیل 79-78 گرایش هواشناسی تنها در دانشگاه هرمزگان ارائه شده و گرایش نجوم اصلا ارائه نشده است. 

اما در معرفی این گرایش سامان مقیمی عراقی می‌گوید: 

«گرایش هواشناسی ، اطلاعات پایه‌ای و متنوعی درباره انواع پدیده‌های جوی و برخورد علمی با آنها ارائه می‌دهد و همچنین با مطالعه دینامیک وضعیت هوا می‌توان بررسی کرد که شرایط هوا چگونه تغییر کرده و چه پارامترهایی برای ایجاد این تغییر لازم است؟» 


گرایش نجوم 


سه بخش اصلی این گرایش را نجوم رصدی، اخترشناسی و کیهان‌شناسی تشکیل می‌دهد. 

سامان مقیمی عراقی در ادامه می‌گوید: «در بخش نجوم که جنبه مشاهداتی دارد، پدیده‌های مختلف نجومی را رصد و ثبت کرده و سپس از آنها عکس گرفته و طیف آنها را می‌سنجد. 

در اخترشناسی جنبه نظری دارد وضعیت ستارگان مورد مطالعه قرار می‌گیرد یعنی بررسی می‌شود که هر ستاره در چه مرحله‌ای قرار دارد و چه اتفاقاتی برایش رخ می‌دهد؟ 

بخش کیهان‌شناسی با این که زیاد جنبه نجومی ندارد اما به هرحال پیشرفتش را مدیون علم نجوم است. به این معنی که مدل‌های مختلف کیهان‌شناسی باید با داده‌های رصدی مطابقت کند.» گفتنی است که این کیهان‌شناسی به صورت کلاسیک به چگونگی ایجاد جهان و تشکیل ساختارهای کهکشانی مانند خوشه‌ها و ابر خوشه‌ها می‌پردازد. 


آینده شغلی ، بازار کار، درآمد 

امروزه اگر کشوری بخواهد پیشرفت کند باید پژوهش کند و چیزهای جدیدی بسازد. اگر بخواهد پژوهش کند باید به آزمایشگاهها برود و اگر بخواهد در آزمایشگاهها کار کند،‌ احتیاج به تیم علمی دارد و در یک تیم علمی نیز همیشه متخصصان شاخه‌های مختلف فیزیک حضور دارند چون هر کاری که بخواهیم انجام بدهیم باید بنیان فیزیکی داشته باشد. 

دکتر پروین در ادامه می گوید: «برای مثال اگر بخواهیم یک دستگاه الکتریکی بسازیم اول باید بدانیم چه قوانین فیزیکی بر آن حاکم است و بعد از شناخت آن قوانین، می‌توان دستگاه مورد نظر را با استفاده از فن و هنر ساخت. 

«اگر کسی فیزیک را خوب خوانده باشد در سازمانهای مختلف کشور از قبیل صداوسیما، برنامه و بودجه، مخابرات و همچنین در صنایع مختلف مفید واقع شده و موفق می‌گردد. چون دانشجویان فیزیک مطلب مختلفی از قبیل الکتریسیته و مکانیک می‌خوانند و در زمینه‌های مختلف دید وسیعی پیدا می‌کنند.» 

آقای صحبت‌زاده دانشجوی دکتری فیزیک دانشگاه شهید بهشتی در مورد موقعیت‌های شغلی فارغ‌التحصیلان فیزیک می‌گوید: «فارغ‌التحصیلان این رشته در حد کارشناسی می‌توانند در صنعت مخابرات و ارتباطات ، نیروگاههای هسته‌ای ، مراکز تولید قطعات غیرهادی و سلول‌های خورشیدی، صنایع تولید و نگهداری لیزر در صنعت، پزشکی و نظامی و سازمان انرژی اتمی فعالیت کنند.» 

داریوش شیرازی فارغ‌التحصیل این رشته نیز می‌گوید: «اگر کسی به امید به دست آوردن یک موقعیت شغلی مناسب، واردرشته فیزیک بشود، باید بداند که در انتها فقط یک مدرک لیسانس به دست خواهد آورد. برای این که رشته‌های علوم پایه و از جمله فیزیک در جامعه ما موقعیت کاری مناسبی ندارند و در نهایت اگر شانس داشته باشند جذب کلاسهای تقویتی و خصوصی می‌شوند.» 

البته این در مورد دانشجویانی صدق می‌کند که رشته فیزیک انتخاب چهل یا سی به بعد آنها بوده است و در واقع به امید این که فقط در دانشگاه پذیرفته شوند این رشته را انتخاب کرده‌اند وگرنه دانشجویانی که با علاقه و دقت و تامل بسیار این رشته را انتخاب کرده‌اند حتی به صورت خصوصی نیز در این رشته فعالیت می‌کند. برای مثال یکی از فارغ‌التحصیلان این رشته کارگاهی برای ساخت وسایل اپتیکی دایر کرده است و یا تعدادی از فارغ‌التحصیلان با شرکت ایران خودرو برای بعضی از پروژه‌های این شرکت قرارداد بسته‌اند چون دانشجویان این رشته یاد می‌گیرند با مسائلی که در پیش رویشان قرار می‌گیرد براحتی برخورد کرده و مدل‌ ساده‌ای برای حل مسائل ارائه بدهند. 

توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه: 

اسماعیلیان دانشجوی دکتری فیزیک هسته‌ای دانشگاه شهید بهشتی می‌گوید: «فیزیک منهای ریاضی یعنی صفر به همین دلیل دانشجویان این رشته باید از نظر ریاضیات در سطح بسیار بالایی باشند.» 

سامان مقیمی عراقی نیز معتقد است که دانشجوی این رشته باید به فیزیک علاقه‌مند باشد به این معنی که از آنچه یاد گرفته است بتواند در زندگی روزمره خویش استفاده کند. 

برای مثال با توجه به معلومات فیزیک دبیرستانی خود بررسی کند که آبی که از شیر آب می‌ریزد چرا به تدریج باریک می‌شود و سطح مقطع آن در این هنگام به چه حدی می‌رسد؟ 

بی‌شک عواملی که باعث شد نیوتن با افتادن سیب پی به قانون جاذبه ببرد، کنجکاوی مفرط، صبر و بردباری، مطالعه و آزمایش‌های مستمر و قدرت تحلیلی همراه با تفکر فراوان بود که با مشاهده پدیده‌های تکراری و عادی زندگی روزمره قوانینی را کشف کرد. 

دکتر منیژه رهبر در این باره می‌گوید: «برخلاف رشته‌های مهندسی که با اتفاقات علمی کار دارند در رشته‌های علوم پایه از جمله فیزیک به چگونگی پیش‌آمدهای علمی توجه می‌کنند و در واقع به دنبال یافتن دلایل و چرایی هر پدیده یا اتفاق هستند و به همین دلیل بچه‌هایی که مستعد،‌ باهوش و کنجکاو هستند، می‌توانند در این رشته موفق گردند. 

اما متاسفانه چون در دبیرستان فیزیک بخوبی آموزش داده نمی‌شود و دانش‌آموزان تنها به حفظ فرمول‌ها می‌پردازند، نمی‌توانند بین آنچه خوانده‌اند و آنچه در دنیای خارج وجود دارد، ارتباط برقرار کنند و در نتیجه کنجکاوی آنها تحریک نمی‌شود و تعداد اندکی از دانش‌آموزان با استعداد به رشته فیزیک علاقه‌مند شده و این رشته را انتخاب می‌کنند.» 

مهم این است که دانشجوی فیزیک از آنچه در اطرافش اتفاق می‌افتد به راحتی نگذرد. 

وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر: 

امروزه اگر ما به فکر پیشرفت و ساخت وسایل صنایع مختلف کشورمان از نظامی گرفته تا پزشکی نباشیم باید این صنایع را به صورت آماده از کشورهای دیگر بخریم که این کار احتیاج به سرمایه‌ای گزاف دارد و باعث وابستگی کشور ما به کشورهای صنعتی می‌گردد» 

دکتر رهبر نیز در همین زمینه می‌گوید: «ما در ایران صنایع چندانی نداریم و صنایع موجود نیز بیشتر مونتاژ بوده و ابتکاری نیست اما اگر روزی بخواهیم صنایع پیشرفته‌ای داشته باشیم باید خواص مواد را بدانیم تا متوجه شویم که چطور می‌توان از آنها استفاده بهتری بکنیم و وضعیت آن را بهبود ببخشیم و چنین پیشرفتی تنها با توسعه و پیشرفت علم فیزیک امکان‌پذیر است چرا که متخصصان فیزیک می‌توانند موجب بهبود کیفیت محصولات گشته و یا وسایل جدید طراحی بکند. یعنی ما به جای این که مواد خام خود را خیلی ارزان صادر کنیم به یاری دانش فیزیک آنها را به محصولات ساخته تبدیل بکنیم چرا که این محصولات ارزش افزوده بسیار زیادی دارد. 

کار ی کشور پیشرفته‌ای مثل ژاپن انجام داد. چون این کشور به یاری صنایع نیمه ‌رسانا، ترانزیستور و الکترونیک پیشرفت کرده است،‌صنایعی که علم زیربنایی آنها فیزیک می‌باشد.» 
نکات تکمیلی 

دکتر هادی دویلو استاد مهندسی هسته‌ای دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر می‌گوید: «بیشتر واحدهای درسی دانشجویان گرایش‌های مختلف رشته فیزیک، در دوره لیسانس مشترک چرا که دانشجویان فیزیک تنها در سال آخر تحصیلی اقدام به انتخاب گرایش خود می‌کنند و هر گرایش نیز تنها 9 واحد تخصصی یعنی سه درس تدریس می‌شود و به همین دلیل نمی‌توان بین یک لیسانس گرایش فیزیک حالت جامد یا هسته ‌ای و یا سایر گرایشهای تفاوتی قائل شد یعنی یک لیسانس فیزیک در هیچ‌یک از گرایشها متخصص نمی‌شود». 

دکتر عراقی استاد فیزیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تاکید بر همین امر می‌گوید: «هر دانشجوی فیزیک در دوره کارشناسی باید 130 واحد بگذراند که دروس تخصصی هر یک از گرایشها فقط 9 واحد از این 130 واحد است و بدون شک 9 واحد نمی‌تواند تغییری در دیدگاه دانشجویان ایجاد کند و هر دانشجو فقط شناختی جزئی نسبت به گرایش مورد نظر خود پیدا می‌کند. تازه، گاه همین 9 واحد نیز به گونه‌ای مشترک اما در دروسی مختلف در هر یک از گرایشها تدریس می‌شود یعنی کتابها یا واحدهای درسی هر گرایش، متفاوت است اما در کل همه به اطلاعات یکسانی دست پیدا می‌کنند. در نتیجه یک لیسانسه فیزیک، یک کارشناس فیزیک به معنای عام آن است و کارشناس یا متخصص در یکی از گرایشهای فوق به شمار نمی‌آید.

 

ریاضی 

 هدف 

«ریاضیات علم نظم است و موضوع آن یافتن، توصیف و درك نظمی است كه در وضعیت‌های ظاهرا پیچیده‌ نهفته است و ابزارهای اصولی این علم ، مفاهیمی هستند كه ما را قادر می‌سازند تا این نظم را توصیف كنیم» . 

دكتر دیبایی استاد ریاضی دانشگاه تربیت معلم تهران نیز در معرفی این علم می‌گوید: 

«علم ریاضی، قانونمند كردن تجربیات طبیعی است كه در گیاهان و بقیه مخلوقات مشاهده می‌كنیم . علوم ریاضیات این تجربیات را دسته‌بندی و قانونمند كرده و همچنین توسعه می‌دهند.» 

دكتر ریاضی استاد ریاضی و رئیس دانشگاه صنعتی امیركبیر نیز در معرفی این علم می‌گوید: «ریاضیات علم مدل‌دهی به سایر علوم است. یعنی زبان مشترك نظریات علمی سایر علوم ، علم ریاضی می‌باشد و امروزه اگر علمی را نتوان به زبان ریاضی بیان كرد، علم نمی‌باشد.» 

اهداف گرایش‌های مختلف این رشته عبارتنداز: 

1- ریاضی كاربردی: هدف از این شاخه تربیت كارشناسی است كه با اندوخته كافی از دانش ریاضی، توانایی تحلیل كمی از مسائل صنعتی، اقتصادی و برنامه‌ریزی را كسب نموده، توان ادامه تحصیل در سطوح بالاتر را داشته باشد. 

2- ریاضی محض: هدف از این شاخه ریاضی، تربیت متخصصان جامع در علوم ریاضی است كه آمادگی لازم برای ادامه تحصیل در جهت اشتغال به پژوهش و نیز انتقال علم ریاضی در سطوح دانشگاهی را داشته باشند. آشنایی با تجزیه و تحلیل مسائل در قالب ریاضی و مدل‌سازی ریاضی نیز از اهداف دیگر شاخه ریاضی محض است. 

3- ریاضی دبیری: هدف از شاخه دبیری تربیت دبیران و كارشناسان متخصص آموزش ریاضی است كه پاسخگوی نیازهای آموزش و پرورش كشور در سطوح پیش‌دانشگاهی باشند. 

ماهیت : 

« ریاضیات بر خلاف تصور بعضی از افراد یكسری فرمول و قواعد نیست كه همیشه و در همه‌جا بتوان از آن استفاده كرد بلكه ریاضیات درست فهمیدن صورت مساله و درست فكر كردن برای رسیدن به جواب است و برای به دست آوردن این توانایی ، دانشجو باید صبر و پشتكار لازم را داشته باشد تا بتواند حتی به مدت چندین ساعت در مورد یك مساله ریاضی فكر كرده و در نهایت با ابتكار و خلاقیت آن را حل كند» 

فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند پس از پایان تحصیلات، در ادارات دولتی برای مسوولیتهایی كه به نوعی با تجزیه و تحلیل مسائل سروكار دارند، در بخش‌ خصوصی در اموری همانند طراحی سیستمها در امر بهینه‌سازی و بهره‌وری ، در بخش صنعت برای اموری همانند مدل‌سازیهای ریاضی و در آموزش و پرورش و ... ، مسوولیتهای متفاوتی را به عهده گیرند. 

گرایش‌‌های مقطع لیسانس: 

«رئیس اتحادیه بین‌المللی ریاضیدانان جهان در یازدهمین اجلاس آكادمی جهان سوم كه اخیرا در تهران برگزار شد، عنوان كرد كه بهتر است بگوییم ریاضیات و كاربردهای آن، نه اینكه ریاضیات را به محض و كاربردی تفكیك كنیم چرا كه به اعتقاد ریاضیدانها هیچ مقوله ریاضی نیست كه روزی كاربردی برای آن پیدا نشود.» 

«ریاضیات محض بیشتر به قضایا و استدلالها ، منطق موجود در آنها و چگونگی اثباتشان می‌پردازد اما در ریاضیات كاربردی چگونه استفاده كردن و به كارگرفتن قضایا، آموزش داده می‌شود، به عبارت دیگر در این شاخه، كاربرد ریاضیات در مسائل موجود در جامعه بیان می‌گردد» 

«وقتی صحبت از ریاضی محض می‌شود نباید تصور كرد كه تنها باید در گوشه‌ای نشست و به حل مسائل ریاضی پرداخت بلكه این علم ، بخصوص در مدارج بالا، ارتباط نزدیكی با طبیعت دارد به عبارت دیگر ایده‌های ریاضی از ذهن پژوهشگران نمی‌روید بلكه ریاضیدانها غالبا الهام خود را از طبیعت می‌گیرند و به قول «ژان باپتیت فوریه» ریاضیدان مشهور قرن نوزدهم فرانسه «تعمق در طبیعت، پربارترین منابع اكتشافات ریاضی است.» 

عموما ریاضیات كاربردی به شاخه‌ای از ریاضی گفته می‌شود كه كاربرد علمی مشخصی داشته باشد برای مثال در اقتصاد، كامپیوتر،‌فیزیك و یا آمار و احتمال كاربرد داشته باشد و ریاضی محض نیز به شاخه‌ای گفته می‌شود كه به نظریه‌پردازی ریاضی می‌پردازد اما باید توجه داشت كه امروزه این دو گرایش آن‌چنان در هم ادغام شده‌اندكه مرزی را نمی‌توان بین آنها مشخص كرد. 

زیا گاه یك تئوری كاملا محض وارد مرحله كاربردی شده و چون در عمل با مشكل روبرو می‌شود، بار دیگر به حوزه تئوری برمی‌گردد و در نهایت پس از رفع نقایص، دوباره وارد مرحله كاربردی می‌شود. یعنی یك تعامل و ارتباط دوجانبه‌ای بین ریاضی كاربردی و محض وجود دارد و هریك از این دو شاخه، از تجربیات شاخه دیگر به بهترین نحو استفاده می‌كند و به همین دلیل یك ریاضیدان موفق باید از هر دو شاخه اطلاع داشته باشد.» 

معرفی مختصری از درسهای تخصصی گرایش ریاضی كاربردی
ریاضیات گسسته: هدف از این درس، آشنایی با زمینه‌های مختلف ریاضیات گسسته و كاربردهای آن با تاكید بر اثبات و ارائه الگوریتمهای مناسب است. سرفصلهای این درس عبارتنداز : معادله تفاضلی و رابطه بازگشتی ، تابع مولد، اصل شمول و طرد، گراف و ماتریس، تطابق و دیگر كاربردهای گراف، جبربول و كاربردهای آن و آشنایی با طرحهای بلوكی، مربع لاتین، صفحه‌های تصویری ، كدگذاری و رمزنگاری. 

برنامه‌سازی پیشرفته : در این درس، دانشجویان به مباحثی همچون برنامه‌سازی صحیح ،‌ مستند سازی برنامه‌ها ، برنامه‌سازی ساخت یافته، آشنایی با زبان دوم برنامه‌سازی و مقایسه آن با زبان اول، اشكال‌زدایی و آزمایش برنامه، حصول اطمینان از صحت برنامه‌ها ، الگوریتمهای غیر عددی شامل : پردازش رشته‌ها، روشهای جستجو و مرتب كردن ، آشنایی مقدماتی با كامپایلرها و دیگر برنامه‌های مترجم، اجرای طرحهای بزرگ و ... می‌پردازند. 

آنالیز عددی: هدف از این درس، ارائه الگوریتمهای عددی و بررسی خطاهای ایجاد شده از حل عددی مسائل است. در خصوص روشهای تكراری، بررسی همگرایی و نرخ همگرایی نیز مورد تاكید می‌باشند. در این درس سرفصلهای موجود عبارتند از : نمایش اعداد حقیقی، انواع مختلف خطاها، آنالیز خطاها ، حل معادلات خطی، مشتق و انتگرال‌گیری عددی و حل معادلات دیفرانسیل عددی و ... .

ساختمان داده‌ها: در این درس، دانشجویان با آرایه‌ها ، بردارها، ماتریسها ، صفها و ردیفا، لیستهای پیوندی ، خطی، حلقوی ، روش نمایش و كاربرد لیستهای پیوندی ، درختها و پیمایش‌ آنها، روش نمایش و كاربرد درختها، درختهای تصمیم‌گیری ، گرافها و نمایش آنها، تخصیص حافظه به صورت پویا و مسائل مربوط آشنا می‌شوند. 

تحقیق در عملیات: در این درس ، دانشجویان با زمینه تحقیق در عملیات، انواع مدلها و مدلهای ریاضی، برنامه‌ریزی خطی، شبكه‌ها و مدل حمل و نقل، سایر مدلهای مشابه، آشنایی با برنامه‌ریزی متغیرهای صحیح ،‌برنامه‌ریزی پویا، برنامه‌ریزی غیرخطی و مدلهای احتمالی آشنا می‌گردند. 

آینده شغلی ، بازار كار ، درآمد: 

«كاربرد ریاضی در علوم مختلف انكارناپذیر است. برای مثال مبحث آنالیز تابعی در مكانیك كوانتومی، كاربرد بسیاری زیادی دارد و یا در بیشتر رشته‌های مهندسی معادله «لاپ لاسی» كه یك معادله ریاضی است، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در جامعه‌شناسی نیز نظریه احتمال و نظریه گروهها نقش بسیار مهمی ایفا می‌كند. در كل باید گفت كه همه صنایع ،‌زیر ساخت ریاضی دارند و به همین دلیل در همه مراكز صنعتی و تحقیقاتی دنیا، ریاضیدانها در كنار مهندسان و دانشمندان سایر علوم حضوری فعال دارند و آنچه در نهایت ارائه می‌شود، نتیجه كار تیمی آنهاست.» 

دكتر ریاضی از اساتید دانشگاه در مورد فرصت‌های شغلی موجود در ایران می‌گوید: 

«اگر در جامعه ما مشاغل جنبه علمی داشته باشند، قطعا به تعداد قابل توجهی ریاضیدان نیاز خواهیم داشت چون یك ریاضیدان می‌تواند مشكلات را به روش علمی حل كند. البته این به آن معنا نیست كه در حال حاضر هیچ فرصت شغلی برای یك ریاضیدان وجود ندارد اما باید حضور ریاضیدانها در مراكز تحقیقاتی و صنعتی پررنگتر باشد.» 

هرچقدر كه شغل یك فرد تخصصی‌تر شود، میزان ریاضیاتی كه لازم دارد، بیشتر می‌گردد. 

برای مثال یك مهندس الكترونیك از آنالیز تابعی و فرآیندهای تصادفی استفاده می‌كند و یا یك برنامه‌ریز پروژه‌های اقتصادی از مطالب پیشرفته آماری مانند سریهای زمانی ، به عنوان ابزار كار یاری می‌گیرد. به همین دلیل امروزه تربیت متخصصان علم ریاضی، یعنی افرادی كه قادر هستند ریاضیات مورد نیاز را آموزش داده و یا تولید كنند، اهمیت بسیار زیادی دارد. چرا كه لازمه پیشرفت در تكنولوژی ، توجه به دانش ریاضی می‌باشد. 

اما یكی از دانشجویان این رشته نظر جالبی در مورد توانایی یك فارغ‌التحصیل رشته ریاضی دارد: 

«درست است كه در جامعه ما مكان مشخصی برای جذب فارغ‌التحصیلان ریاضی وجود ندارد اما یك لیسانس ریاضی به دلیل نظم فكری و بینش عمیقی كه در طی تحصیل به دست می‌آورد، می‌تواند با مطالعه و تلاش شخصی در بسیاری از شغل‌ها ، حتی شغل‌هایی كه در ظاهر ارتباطی با ریاضی ندارد موفق گردد.» 

توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه : 

شاید مهمترین توانایی علمی یك دانشجوی ریاضی ، تسلط بر درس ریاضی دبیرستان ‌باشد كه این امر صرفا زاییده علاقه شخصی به این درس است. 

«این رشته نیازمند دانشجویانی است كه از نظر ذهنی آمادگی جذب ایده‌های جدید را داشته باشند و بتوانند الگوها و نظم را درك كرده و مسائل غیرمتعارف را حل كنند. به عبارت دیگر یك روحیه علمی ، تفكر انتقادی و توانایی تجزیه و تحلیل داشته باشند.» 

از آنجا كه ریاضیات ورود به عرصه‌های ناشناخته و كشف قوانین آن است ، علاقمندی به مباحث ریاضی از همان دوران تحصیل در دبیرستان مشخص می‌شود. همین علاقمندی است كه می‌تواند راه‌های بسیار سخت را برای دانشجوی این رشته هموار سازد. 

یك ریاضیدان قبل از هرچیز باید جرات قدم‌گذاری در وادی ناشناخته‌ها را داشته باشد. 

بطور كلی دقت ،‌تجزیه و تحلیل صحیح و صبر و پشتكار سه عامل اصلی در توفیق داوطلب در این رشته می‌باشد. 

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر: 

دكتر بابلیان معتقد است هر وزارتخانه یا شركتی نیاز به افرادی دارد كه علاوه بر دانستن الفبای كامپیوتر، دارای توانایی تجزیه و تحلیل و تصمیم‌گیری مناسب باشند. در این زمینه شركتها می‌توانند فارغ‌التحصیلان ریاضی محض و یا كاربردی را جذب نمایند. 

رشته‌های مختلف ریاضی جایگاه وسیعی در جامعه دارند از آن جمله : تمام رشته‌های مهندسی ، رشته‌های مختلف علوم پایه (فیزیك ، شیمی ،‌زیست‌شناسی، زمین شناسی)، پزشكی، علوم كامپیوتر، اكتشافات فضایی،‌ بازرگانی، برنامه‌ریزیهای دولتی، غالب رشته‌های وابسته به صنعت ، مدیریت و رشته‌های مختلف كشاورزی به رشته ریاضی وابسته‌اند و از آن به طور مستقیم استفاده می‌كنند؛‌ همچنین بخش بزرگی از فعالیتهای اقتصادی و تولیدی كشور در طرحهای مختلف نظیر: نفت ، پتروشیمی، حمل و نقل و ... ، مستقیم و یا غیرمستقیم از ریاضی استفاده می‌كنند. 

نكات تكمیلی : 

گرایشهای مختلف مقاطع كارشناسی ارشد و دكتری 

فارغ‌التحصیلان مقاطع كارشناسی ریاضی كاربردی می‌توانند در مقاطع كارشناسی ارشد در گرایشهای مختلف: تحقیق در عملیات ، آنالیز عددی ، بهینه سازی و نظریه كنترل به تحصیل ادامه دهند. فارغ‌التحصیلان كارشناسی ریاضی محض و دبیری می‌توانند در مقاطع كارشناسی ارشد در گرایشهای مختلف آنالیز ریاضی، جبر، هندسه و معادلات دیفرانسیل ادامه تحصیل دهند. در هر یك از گرایشهای یاد شده زیر شاخه‌های تخصصی‌تری وجود دارد كه در مقطع دكترای تخصصی (P.h.D) و نیز در رساله دكتری به آن پرداخته می‌شود. 

تواناییهای فارغ‌التحصیلان مقاطع كارشناسی ارشد و دكتری 

نظر به این كه در مقاطع تحصیلات تكمیلی به جنبه‌های پژوهشی، تحقیقاتی و كاربردی با دیدی عمیقتر پرداخته می‌شود، فارغ‌التحصیلان این مقاطع دارای تواناییهای علمی و تحقیقاتی و محاسباتی زیادی هستند و در كارهای اجرایی نقش مهم و ارزنده‌ای دارند. در مقطع دكتری، دانشجویان ضمن افزایش مراتب علمی خود در یك زمینه خاص، قدرت ، توان و صلاحیت خود را در جهت انجام طرحهای تحقیقاتی در سطح ملی و منطقه‌ای افزایش می‌دهند و قادر به توسعه مرزهای دانش و رفع معضلات علمی و اجرایی از طریق پژوهش می‌باشند. فارغ‌التحصیلان مقاطع تحصیلات تكمیلی می‌توانند با توجه به تخصص ویژه خود، در مراكز علمی و پژوهشی، مراكز تحقیقاتی، دانشگاهها و صنایع و مراكز آموزش عالی به عنوان عضو هیات علمی یا عضو پژوهشی جذب گردند. 

خوشبختانه با رویكرد صنایع و موسسات به انجام امور تحقیقاتی، هم‌اكنون امكان جذب بسیاری از فارغ‌التحصیلان تحصیلات تكمیلی رشته‌های ریاضی ، فراهم شده است.

 

 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.